Struktura organizacyjna w zakresie zapewniania dostępności na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach:
Centrum Obsługi Studentów
Centrum Obsługi Studentów jest jednostką uczelni, która zatrudnia osoby pracujące, zapewniające wsparcie osobom studiującym ze szczególnymi potrzebami, w tym z niepełnosprawnościami, w dostępie do edukacji, realizacji badań i usług świadczonych przez UŚ.
W zakres zadań COS wchodzą między innymi:
- Inicjowanie oraz nadzór merytoryczny usług wsparcia dla osób studiujących i osób realizujących studia doktoranckie z niepełnosprawnościami w zakresie przyjmowania na studia, realizacji procesu kształcenia oraz wsparcia rozwoju naukowego (we współpracy z innymi jednostkami Uniwersytetu odpowiedzialnymi za rekrutację, kształcenie i naukę).
- Wyznaczanie standardów obsługi i wsparcia osób studiujących ze specjalnymi potrzebami na całej uczelni.
- Integracja działań Uniwersytetu skierowanych do osób studiujących i osób realizujących studia doktoranckie oraz podejmowanie działań na rzecz integracji środowiska akademickiego, w tym włączenie osób zagrożonych wykluczeniem do czynnego udziału w życiu studenckim;
- Inicjowanie oraz nadzór merytoryczny usług wsparcia osób studiujących i osób realizujących studia doktoranckie z niepełnosprawnościami w zakresie przyjmowania na studia, realizacji procesu kształcenia oraz wsparcia rozwoju naukowego (we współpracy z innymi jednostkami Uniwersytetu odpowiedzialnymi za rekrutację, kształcenie i naukę).
Uczelnia realizuje działania nastawione na edukację włączającą czyli skierowaną do osób studiujących ze szczególnymi potrzebami poprzez:
- Indywidualne Dostosowanie Studiów (IDS) dla osób studiujących ze szczególnymi potrzebami edukacyjnymi, które polega na zaoferowaniu im różnych form wsparcia mających na celu wyrównywanie szans przy jednoczesnym uwzględnieniu ich aktualnych możliwości (np. transport na uczelnię, pomoc asystenta, dostosowanie materiałów edukacyjnych, stypendium, wypożyczenie specjalistycznego sprzętu, miejsca w domach studenckich);
- wsparcie psychologiczne, obecnie zespół psychologów i psychoterapeutów stanowi 6 specjalistów;
- prowadzenie grupy wsparcia dla osób w spektrum autyzmu i neuroróżnorodnych;
- powołanie Wydziałowych koordynatorów dostępności w zakresie merytorycznym i administracyjnym;
- wypracowanie z pracownikami Centrum Wychowania Fizycznego i Studium Praktycznej Nauki Języków Obcych rozwiązań w zakresie realizacji zajęć dla OSP/OZN;
- podnoszenie kompetencji nauczycieli akademickich z zakresu projektowania uniwersalnego w edukacji oraz edukacji włączającej.
Osoby, które chcą się skontaktować z Centrum Obsługi Studentów, mogą to zrobić osobiście, zadzwonić lub napisać e-mail:
- Studencka Strefa Aktywności w rektoracie (Katowice, ul. Bankowa 12, parter, korytarz z prawej strony);
e-mail w sprawach związanych z dostosowaniem studiów: duo@us.edu.pl;
telefony: 32 359 1998.
Koordynatorzy dostępności na Uniwersytecie Śląskim:
Koordynator ds. dostępności
Koordynator ds. dostępności to osoba, która pracuje w Centrum Obsługi Studentów. Jej zadaniem jest współpraca z różnymi działami administracji na uczelni. Pracuje zarówno z działami centralnymi, jak i wydziałowymi. Jej praca dotyczy zapewnienia dostępności w różnych obszarach. Są to:
- dostępność cyfrowa, czyli ułatwienia w korzystaniu ze stron internetowych i aplikacji,
- dostępność architektoniczna, czyli dostosowanie budynków i przestrzeni do potrzeb osób z niepełnosprawnościami,
- dostępność komunikacyjna i informacyjna, czyli przekazywanie informacji w sposób zrozumiały dla wszystkich,
- dostępność w zamówieniach publicznych, czyli uwzględnianie potrzeb różnych osób w procesach zakupowych.
Główne zadania koordynatora:
- Koordynator dba, aby uczelnia przestrzegała przepisów prawa. Dotyczy to dwóch ustaw:
- ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami,
- ustawy o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych.
- Koordynator sprawdza, czy działania uczelni są zgodne z tymi ustawami. Monitoruje, czy osoby ze szczególnymi potrzebami mogą korzystać z różnych usług uczelni bez barier. Dzięki temu uczelnia staje się bardziej dostępna i przyjazna dla wszystkich.
Wydziałowy koordynator ds. dostosowania studiów
Koordynator to osoba lub grupa osób, których liczba zależy od wielkości wydziału. Dziekan wskazuje kandydatów na to stanowisko, a powołuje ich Rektor uczelni. Koordynator współpracuje z pracownikami Centrum Obsługi Studentów, aby dostosować procesy rekrutacji, kształcenia oraz prowadzenia badań naukowych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami i innych osób wymagających wsparcia. Dba o zapewnienie dostępności w tych obszarach, tak by każda osoba mogła w pełni uczestniczyć w życiu akademickim.
Koordynator wspiera osoby studiujące, osoby realizujące studia doktoranckie oraz osoby prowadzące badania naukowe w dostępie do edukacji i działalności naukowej. Pomaga przy rekrutacji na studia, kształceniu na uczelni i realizacji badań w ramach wydziału. W ramach swoich obowiązków koordynuje proces Indywidualnej Organizacji Studiów (IDS). Współpracuje z wykładowcami, aby zaproponować osobie studiującej lub osobie realizującej studia doktoranckie rozwiązania dostosowane do jego stanu zdrowia i potrzeb. Uwzględnia przy tym specyfikę danego kierunku lub specjalności oraz możliwości organizacyjne uczelni.
W szczególnych sytuacjach koordynator pośredniczy w komunikacji między osobą studiującą a wykładowczynią/wykładowcą, pomagając wyjaśniać ewentualne problemy czy nieporozumienia. Regularnie utrzymuje kontakt z osobami korzystającymi z IDS, aby monitorować ich sytuację i zapewniać bieżące wsparcie. Koordynator zbiera także informacje o potrzebach szkoleniowych i konieczności konsultacji specjalistycznych dla wykładowców prowadzących zajęcia z grupami, w których są osoby wymagające indywidualnych rozwiązań.
Rolą koordynatora jest wspieranie dostępności i równego traktowania na wydziale, aby każdy mógł w pełni korzystać z oferty edukacyjnej i naukowej uczelni.
Wydziałowy koordynator ds. organizacyjnego wsparcia OZN/OSP
Koordynator to osoba lub grupa osób, których liczba zależy od wielkości wydziału. Dziekan wskazuje kandydatów na to stanowisko, a Rektor ich powołuje. Koordynator wspiera proces Indywidualnego Dostosowania Studiów (IDS). Jego zadania obejmują przygotowanie dokumentów związanych z rozstrzygnięciem w sprawie zgody na IDS oraz zakresu wsparcia, jakie będzie udzielane osobie studiującej. Po podjęciu decyzji koordynator przekazuje informacje o jej treści do Centrum Obsługi Studentów, wydziałowego koordynatora ds. dostępności oraz do osoby, która złożyła wniosek o IDS.
Koordynator gromadzi wszystkie dokumenty związane z rozstrzygnięciami dotyczącymi IDS. Wspiera osoby kandydujące oraz osoby studiujące w załatwianiu różnych spraw administracyjnych, takich jak zapisywanie się na studia, wypełnianie wniosków, formularzy czy podań.
Koordynator współpracuje z wydziałowym koordynatorem ds. dostępności w zakresie dostosowania procesów i wsparcia osób studiujących. Utrzymuje również kontakt z pracownikami Centrum Obsługi Studentów, którzy odpowiadają za dostosowanie procesów rekrutacyjnych, kształcenia i realizacji badań naukowych. Jego celem jest zapewnienie, że wszystkie działania uczelni są dostosowane do potrzeb osób wymagających wsparcia i spełniają standardy dostępności.
Centrum Projektowania Uniwersalnego (CPU)
Centrum Projektowania Uniwersalnego (CPU) realizuje politykę projektowania uniwersalnego na Uniwersytecie Śląskim. Projektowanie uniwersalne to podstawowy sposób zapewniania dostępności w uczelni. CPU dba, aby zasady dostępności były stosowane we wszystkich obszarach działalności uczelni, obejmując szeroki zakres działań.
Cele działalności CPU:
- CPU zajmuje się bieżącą obsługą członków wspólnoty akademickiej, którzy zgłaszają szczególne potrzeby, w tym wynikające z niepełnosprawności. Centrum wspiera osoby kandydujące, osoby studiujące i osoby realizujące studia doktoranckie oraz osoby pracujące na uczelni w rozwiązywaniu problemów związanych z dostępnością. Udziela również informacji o możliwościach uzyskania wsparcia ze strony uczelni oraz programów oferowanych przez PFRON i inne instytucje.
- Centrum planuje i koordynuje działania, które mają na celu wdrażanie uniwersalnych rozwiązań na uczelni. Ważnym zadaniem CPU jest podnoszenie świadomości i rozwijanie kompetencji członków wspólnoty akademickiej oraz społeczności zewnętrznej w zakresie projektowania uniwersalnego. Szczególną uwagę zwraca na projektowanie uniwersalne w dydaktyce (UDL) i edukacji włączającej. W ramach tego zadania CPU organizuje szkolenia z zakresu dostępności dla kadry uczelni. Szkolenia te pomagają pracownikom zdobyć wiedzę i umiejętności potrzebne do tworzenia przestrzeni edukacyjnej i naukowej przyjaznej dla wszystkich.
- CPU opracowuje procedury i rozwiązania, które ułatwiają wdrażanie zasad projektowania uniwersalnego i UDL w działalności uczelni. Współpracuje z innymi jednostkami Uniwersytetu Śląskiego, wspierając ich działania w tym zakresie. Centrum współpracuje także z partnerami krajowymi i zagranicznymi, wymieniając doświadczenia oraz realizując wspólne projekty promujące i wdrażające zasady projektowania uniwersalnego i UDL.
- CPU działa na rzecz tworzenia uczelni dostępnej i przyjaznej dla wszystkich, niezależnie od ich potrzeb i możliwości.









